Voorzorgcirkels, waarin buurtbewoners elkaar helpen, winnen aan populariteit in Leiden. Groepen van tien tot vijftien mensen, vaak ouderen, vormen samen een netwerk waarin zij elkaar praktische hulp en kleine diensten verlenen. Via WhatsApp houden ze contact. De dubbele vergrijzing en de groeiende druk op mantelzorgers maken zulke initiatieven steeds belangrijker. Ook technologische hulpmiddelen kunnen het langer zelfstandig wonen ondersteunen.
door Hans Schuurman
Vrijwilligers binnen een voorzorgcirkel houden een oogje in het zeil bij hun buren, bieden gezelschap of zetten de kliko buiten. Nu ouderen steeds langer thuis (moeten) blijven wonen, krijgt deze vorm van burenhulp meer betekenis.
Zwaar belaste mantelzorgers
Volgens het CBS hadden in 2022 ruim 1,6 miljoen Nederlanders één of twee ouders van 80 jaar of ouder. Van hen verleenden 605.000 mantelzorg. Ongeveer 110.000 van deze mantelzorgers voelden zich zwaar belast.
Mantelzorg is onbetaalde zorg die voortkomt uit een persoonlijke relatie, bijvoorbeeld met een familielid, vriend of buur. Mantelzorgers doen boodschappen, verrichten huishoudelijk werk, regelen administratie, verzorgen vervoer naar het ziekenhuis en helpen soms bij de persoonlijke verzorging. Mantelzorg en burenhulp kunnen elkaar aanvullen.
Mieke Persoon meldde zich in 2016 aan als vrijwilliger bij het project Levendaal-Oost. De gedachte dat ze ooit zelf hulp nodig zou hebben, speelde geen rol. ‘Maar dat hoefde ook niet later ’, zegt ze. Inmiddels is Persoon 93 jaar en heeft ze bijna twee dozijn (klein)kinderen van wie de meesten in de buurt wonen. Haar kleinzoon Jako (32) komt regelmatig langs.
Eenzaam
“U heeft deze week een brief gehad, oma”, zegt hij. “Die gaan we nu samen lezen. Daarna kijk ik naar uw computer, zodat u weer kunt appen.” Ondertussen geeft Jako’s moeder het appartement een goede beurt. Jako luistert geduldig naar de wekelijkse verzuchting van zijn grootmoeder: “Het bejaardenhuis moet terug. Ik voel mij vaak alleen.”
Technologische hulpmiddelen kunnen ouderen helpen langer zelfstandig te blijven. Denk aan een oogdruppelbril, een aantrekhulp voor compressiekousen of een medicijndispenser die herinnert aan het innemen van medicijnen. Met een voorgevulde injectiepen kunnen sommige mensen zichzelf injecteren. Voor het gebruik van medische hulpmiddelen kan wel suitleg of begeleiding nodig zijn.
Dit artikel is de derde in een reeks over voorzorgcirkels en is mede mogelijk gemaakt door het Leids Mediafonds. Volgende week verschijnt deel vier.
