Voorzorgcirkels schieten als paddenstoelen uit de grond in Leiden. In deze netwerken van tien tot vijftien buurtbewoners, vaak ouderen, helpen mensen elkaar met kleine diensten en houden zij contact via WhatsApp. Tijdens periodieke bijeenkomsten bespreken zij welke buurtgenoten extra aandacht behoeven. Voor sommige deelnemers speelt ook mee welke hulp zij op termijn zelf nodig denken te hebben.
door Hans Schuurman
Anders dan in het model dat het kennisplatform Nederland Zorgt voor Elkaar promoot, hebben de meeste Leidse voorzorgcirkels geen ‘verbinders’, bemiddelaars die vraag en aanbod aan elkaar koppelen. Ook geen matchmaker, zoals destijds bij het project Burenhulp in Levendaal-Oost, die hulpvragen en aanbod zorgvuldig op elkaar afstemt. De initiatiefnemers blijven vaak het aanspreekpunt en organiseren bijeenkomsten over uiteenlopende onderwerpen.
Het Ouderencontact in de Professoren- en Burgemeesterswijk komt wekelijks bijeen voor koffie, lezingen en andere activiteiten. Elkaar kennen vergemakkelijkt het onderlinge contact, ook zonder de structuur van een formele voorzorgcirkel. Agneet Roest beheert in deze wijk de WhatsApp-groep van de Rodenburgerstraat. De communicatie beperkt zich tot mededelingen over nieuwe bewoners en meldingen, bijvoorbeeld over geluidsoverlast door een feestje na de eindexamens. Roest heeft ook contact met de commerciële organisatie Fleur de Dag, die tegen betaling ouderen gezelschap houdt of uitstapjes met hen organiseert.
“Op een oproep in het Leids Nieuwsblad reageerden dit voorjaar circa dertig buurtbewoners uit de Maredijkbuurt”, vertelt Christa de Boer. Zij willen onder meer boodschappen doen, op kinderen passen en vervoer naar het ziekenhuis regelen. De Boer organiseert voor deze groep ook bijeenkomsten over bijvoorbeeld het levenstestament en computerhulp.
In de Merenwijk nam Peter Batelomeus dit voorjaar het initiatief voor een voorzorgcirkel in de buurt Karpers en Forellen. Veertien buurtgenoten meldden zich aan om iets voor anderen te betekenen. Ook elders in de Merenwijk zijn voorzorgcirkels actief.
‘Wij ervaren het ouderencontact in het Houtkwartier als een kring waarin we afspraken maken om naar elkaar om te zien’, vertelt organisator Edith van Middelkoop. Individuele groepsleden onderhouden contact met andere buurtgenoten.
Ondersteuning mantelzorg
In Leiden zijn circa tien voorzorgcirkels actief die ook als ouderencontactgroep regelmatig bijeenkomen. Hulpvragen komen ter sprake binnen deze netwerken. Incidenteel ondersteunen deelnemers mantelzorgers, de professionele zorg niet.
Dit is het vierde artikel in een reeks over voorzorgcirkels, mede mogelijk gemaakt door het Leids Mediafonds. Volgende week het vijfde en laatste deel met de vraag of bij verdubbeling van het aantal ouderen in de toekomst twee keer zoveel zorgpersoneel en geld nodig is.
