Met het Oekraïense Volkslied en toespraken herdachten ca. 200 Leidse Oekraïners op 24 februari dat Rusland drie jaar geleden hun land binnenviel. Op de sobere bijeenkomst voor Molen De Valk heerste een bedrukte sfeer. Hoe ziet onze toekomst eruit, nu onze beste vriend, Amerika, de kant van Rusland kiest?
door Hans Schuurman
Op 24 februari 2022 viel Rusland Oekraïne binnen en nu, drie jaar later, is 27% van het grondgebied bezet. De Krim, in 2014, plus delen van Donetsk en Louhansk. De frontlijn is nauwelijks beweging en dagelijks sneuvelen honderden soldaten en burgers slachtoffers.
President Trump zette bij zijn ambtsaanvaarding de toon voor vredesonderhandelingen. Rusland mag haar bezette gebieden behouden, Oekraïne mag geen lid van de Navo worden en de ‘dictator’ Zelensky moet het veld ruimen. Bij de herdenking heerste verslagenheid én lotsverbondenheid.
De Oekraïense ontheemden in Leiden vormen een hechte gemeenschap. Zij zijn dankbaar voor de Leidse opvang en voelen zich welkom. “Dat zijn zij ook”, zegt wethouder Julius Terpsta die zich anoniem in de menigte bevindt.
Vrede maar hoe?
Tetiana Reshetniak uit Sumi vlak bij de Russische grens vluchtte drie jaar geleden met haar dochter voor de bombardementen. “Ik werk drie jaar in een hotel, ”zegt zij in gebroken Nederlands. Mijn broer in het leger, mijn ouders daar staan dagelijks doodsangsten uit. Wij hunkeren naar vrede, maar hoe gaat die eruitzien?
Tetiana behoort bij de 20% Oekraïners die nu (al) zeggen terug te keren naar hun geboorteland. Uit landelijke peilingen blijkt dat 30% nu denkt hier te willen blijven, terwijl ca. 50% ‘t gewoon nog niet weet.
De Oekraïners die gevlucht zijn uit de nu door Rusland bezette gebieden, gaan niet terug. Zij zijn daar niet meer welkom, hun huis is vergeven, zij worden gezien als overlopers en verraders, voorspelt zij.
De verblijfsvergunning voor Oekraïners loopt tot maart 2026. Tatiana denkt dat Nederland vanwege de krappe arbeidsmarkt Oekraïners graag wil behouden. Zij zullen volgens haar daarvoor kiezen als hun baan aansluit op hun genoten opleiding. Veel Leidse Oekraïners werken nu in baantjes ver onder hun niveau. Na de oorlog zal er voor goed opgeleide Oekraïners ook in eigen land vraag zijn. Over de manier waarop Trump hún president voor de tv behandelde, hebben zij geen goed woord.
Dit artikel is de negende van een serie over de 555 Oekraïners die in Leiden wonen. Deze artikelenreeks wordt mogelijk gemaakt door subsidie van het Leids Mediafonds
