Het Leidse stationsgebied ziet er in 2040 heel anders uit. Deze week kreeg de vernieuwing van het stationsgebouw en de inrichting van de stationsomgeving ministeriële financiële toestemming voor € 674 miljoen. De ingreep is noodzakelijk vanwege de verwachte groei van het aantal reizigers, de toenemende bedrijvigheid en de geplande bouw van 200.000 woningen in de Leidse regio. Jarenlange participatie en inspraak gingen aan het besluit vooraf. Maar ondanks al het praten en zoeken werd één ding niet gevonden: meer ruimte.
Door Hans Schuurman
OV‑knooppunt Leiden Centraal is onderdeel van het project Oude Lijn uit het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT). Het nieuwe stationsgebied wordt een exclusief voetgangersgebied. Reizigers hoeven straks niet langer voorrang te geven aan fietsers of opzij te springen voor rondrijdende bussen. Oudere Leidenaren herinneren zich misschien nog dat men op het vorige stationsplein zelfs een drukke autoweg moest oversteken.
Bussen omhoog
Ruimte werd gevonden door de busbanen op spoorhoogte te brengen. Ontwikkelaars hadden bovendien goed geluisterd naar de wens van treinreizigers om voortaan droog — parapluloos — over te stappen op de bus naar bijvoorbeeld Katwijk. Leiden C.S. is ook het station voor de Duin- en Bollenstreek, een achterland van nog eens 200.000 inwoners. Daarmee is Leiden het op vijf na grootste station van Nederland, al kan het ook het zesde zijn: Schiphol claimt dezelfde plek.
Het dagelijks aantal reizigers op Leiden C.S. bedraagt momenteel 60.000 tot 80.000 per dag. In 2040 loopt dat op tot 80.000 à 120.000.
Klassieke uitstraling
Op de feestelijk onthulde maquette zijn de gebouwen die er in 2040 staan weergegeven in wit piepschuim; de bruine blokjes zijn bestaande bebouwing. Geheel links staat het nieuwe stationsgebouw aan de stadszijde, met een 15 meter hoge gevel en een klassieke uitstraling. De achterkant van het station — voortaan de toegang tot het Bio Science Park — krijgt juist een modern aanzicht. Deze in‑ en uitgang zal evenveel reizigers verwerken als de stadszijde. De geclusterde witte piepschuimblokjes daarachter staan op het veld pampusgras en markeren het uitbreidingsgebied van het LUMC.
Nieuwe Berlijnse muur
De komende jaren wordt er flink vernieuwbouwd op bestaande locaties voor woningen en kantoren aan beide zijden van het station. Alleen de Sociale Verzekeringsbank, ten onrechte wit weergegeven op de maquette, blijft fier overeind staan. Het appartementsgebouw tegenover het stationsgebouw, naast de in aanbouw zijnde bioscoop De Geus met de rode kozijnen — in de volksmond ‘De Berlijnse Muur’ — maakt eveneens plaats voor nieuwbouw.
