De gemeente Leiden gaf in 2025 ongeveer 30 miljoen euro uit aan specialistische jeugdzorg. In dat jaar kreeg 1 op de 7 Leidse jongeren een vorm van jeugdhulp. In 2000 was dat nog 1 op 27. Daarmee behoort Leiden qua kosten én aantal behandelingen tot de koplopers in Nederland. Zijn Leidse kinderen kwetsbaarder geworden, of wordt het beschikbare geld niet effectief ingezet?
Door Hans Schuurman
“Een strakkere toegang tot de jeugdhulp én betere samenwerking in de regio”, zo vat jeugdzorgwethouder Abdelhaq Jermoumi zijn plan Samen rondom de jeugd samen. De nota ligt tot 16 april voor inspraak ter inzage.
De jeugdzorg is sinds 2015 gedecentraliseerd naar gemeenten, met als doel de hulp dichter bij gezinnen te brengen en de kosten te beheersen. Tegelijkertijd verlaagde het Rijk het budget met 15%. De nabijheid via wijkteams lukte, maar de kosten stegen sindsdien explosief. Oorzaken zijn onder meer: toenemende vraag, hogere tarieven en langere wachttijden.
De groeiende vraag naar Jeugd-GGZ betreft vooral psychische en psychiatrische problematiek, zoals angststoornissen, depressie, autisme, ADHD/ADD, eetstoornissen en trauma- en hechtingsproblemen. De gemiddelde kosten van een jeugdzorgtraject bedragen circa €1.800. Verblijfsvormen zijn aanzienlijk duurder.
Druk op huisartsen
Huisartsen zijn de grootste verwijzers naar jeugdhulp; hun aandeel schommelt al jaren tussen de 30 en 40 procent. De vraag rijst of zij te gemakkelijk doorverwijzen, of dat zij de druk van bezorgde en soms wanhopige ouders onvoldoende kunnen weerstaan.
Over de oorzaken van de toename in problematiek onder jongeren wordt veel gespeculeerd: sociale media, prestatiedruk, een competitieve maatschappij, en de groei van labels als dyslexie, agressie of criminaliteit bij jongens. Bij meisjes gaat het vaker om depressie, eetstoornissen of zelfbeschadiging. Ouders voelen zich steeds vaker onmachtig en verwachten dat een specialist de problemen van hun kind oplost.
Regionale afstemming
In Samen rondom de jeugd ligt de nadruk op preventie, om zware en dure zorg te voorkomen. Leiden zet in op vroegsignalering, preventieve ondersteuning en het versterken van het gezin als sociale basis. Daarnaast moet de toegang tot jeugdhulp strakker, beter onderbouwd en efficiënter worden, met duidelijke toegangskaders, uniforme werkwijzen, betere samenwerking tussen wijkteams en aanbieders alsmede regionale afstemming in de inkoop van het woud aan jeugdzorgaanbieders.
