Is de gemeenteraad die op 1 april werd geïnstalleerd een getrouwe afspiegeling van de Leidse bevolking? Hoe zit het met de verhouding tussen mannen en vrouwen, leeftijd, opleidingsniveau en bestuurlijke ervaring? En met welke inzichten geven deze raadsleden straks vorm aan de stad?
door Hans Schuurman
Leiden telt 130.000 inwoners: 52% man en 48% vrouw. De gemeenteraad bestaat uit 39 leden. Op dit moment zijn dat 26 mannen en 13 vrouwen, maar dat aantal vrouwen daalt waarschijnlijk naar 10 omdat vermoedelijk drie van hen doorschuiven naar een wethouderspost. De gemiddelde leeftijd van raadsleden in de 342 Nederlandse gemeenten is 50 jaar. De Leidse raad wijkt daarvan sterk af: de gemiddelde leeftijd is slechts 38 jaar. Ook qua opleiding is er een verschil. Waar de Leidse bevolking voor ongeveer 50% lager of middelbaar (praktisch) is opgeleid en 50% hoger, zijn de raadsleden vrijwel allemaal hoger opgeleid.
Onervaren
Op 1 april werden 27 nieuwe raadsleden beëdigd; voor 12 raadsleden begon hun tweede termijn. Samengevat: de Leidse gemeenteraad kent een scheve man-vrouwverhouding (70/30), is naar landelijke maatstaven opvallend jong, en is gemiddeld hoger opgeleid dan de kiezers. De bestuurlijke ervaring is bovendien beperkt. Burgemeester Heikoop beloofde na de beëdiging dat de nieuwe raadsleden begeleid zouden worden en opgeleiden voor hun verantwoordelijke taak.
Belevingswereld jongeren
De verhoudingen in deze raad lijken op die van de collegeperiode 2022–2026, al was die raad toen nóg jonger. Critici vonden in de afgelopen zittingsperiode dat onderwerpen voor en door jongeren oververtegenwoordigd waren. De belevingswereld van jongeren zette de toon in veel discussies over (studenten)huisvesting, verkamering, de balans tussen levendigheid en leefbaarheid en eenzaamheid. Vorig jaar werd een jongerenraad opgericht, een adviesorgaan van scholieren.
Het gebrek aan representativiteit is geen verwijt aan de gemeente; politieke partijen bepalen immers zelf de volgorde van hun kandidatenlijsten. Een kwart van de Leidse bevolking is 65-plus, maar in de raad zitten slechts drie raadsleden uit deze leeftijdsgroep. Raadslid zijn is zowel geestelijk als lichamelijk topsport en vraagt om een brede vertegenwoordiging.
