In 2018 kreeg de stichting Museumbunker Alkmaar ’40-’45 een voormalige communicatiebunker uit de Tweede Wereldoorlog in bruikleen. De Leidse gemeenteraad besluit dit najaar over een vergelijkbare bestemming voor haar eigen bunker. De opknapkosten worden geschat op ruim een ton. Het verdedigingswerk aan de Morsweg 1 was oorspronkelijk een telefooncentrale en is door de jaren heen vrijwel aan het zicht onttrokken. De Leidse bunker is een van de circa dertig bunkers langs de Noordzeekust die moesten waken voor geallieerde invasies vanuit zee.
De tentoonstellingsruimtes in de Alkmaarse bunker zijn gedempt verlicht en ademen een geheimzinnige sfeer. “Kleine kinderen vinden al die uniformen, wapens en verbindingsmiddelen soms best wel spannend,” vertelt de gids. “Net als bij jullie in Leiden heeft de Tweede Wereldoorlog littekens achtergelaten in onze stad. Dat zijn de aanknopingspunten met de huidige tijd.”
Naast individuele bezoekers ontvangt het museum veel schoolklassen. Er zijn wisselende tentoonstellingen over incidenten, verzetsstrijders, de Jodenvervolging en joodse kinderen die werden gered. De boodschap die bij bezoekers blijft hangen, is het blijvende gevaar van totalitaire regimes en het belang van vrijheid.
Heeft de gids nog een tip voor Leiden? “Zeker,” zegt hij. “Zoek een bestuurslid dat fanatiek het internet afspeurt naar authentiek materiaal en draag een consistente boodschap uit met verschillende thema’s.”
Tijdens de Open Monumentendagen bleek de belangstelling voor de nog kale Leidse museumbunker al groot. Op zaterdag 30 mei is de bunker opnieuw geopend voor publiek, van 10.00 tot 17.00 uur.
