Eenzaamheid is geen ziekte, maar wél een serieus gezondheidsrisico. En volgens onderzoek schadelijker dan obesitas of het dagelijks roken van een pakje sigaretten. Vooral jongeren tussen de 16 en 25 jaar en ouderen van 65+ voelen zich vaak eenzaam.
door Hans Schuurman
“Als gemeentebestuur investeren we €250.000 extra dit jaar om eenzaamheid te bestrijden,” vertelt welzijnswethouder Julius Terpstra. “Maar dat kunnen we als gemeente niet alleen. Dit moeten we samendoen, met welzijnsorganisaties, ondernemers én inwoners.”
Wanneer ben je eenzaam? Is één persoonlijk contact per dag genoeg? Of ben je zeer eenzaam als je maar één keer per week iemand spreekt? “De beoordeling van eenzaamheid is maatwerk,” legt Terpstra uit. “Sommige mensen hebben minder behoefte aan contact.”
We moeten vooral alert zijn op signalen van ongewenste eenzaamheid. De gemeente Leiden werken samen met welzijnsorganisatie Inclusio via het ‘Signaalpunt Eenzaamheid’. Inwoners kunnen hier, desgewenst anoniem, melden dat zij zich zorgen maken over iemand. Ook zelf aanmelden is mogelijk.
“Een mooi voorbeeld,” vertelt Terpstra, “is een winkelier die ons ooit belde. Over een vaste klant die jarenlang elke ochtend boodschappen deed en ineens niet meer kwam opdagen. Daarnaast bestaat in Leiden het 75-jarigen huisbezoek: een initiatief waarbij ouderen thuis bezocht worden om eenzaamheid te signaleren.
Sterke sociale basis
De welzijnsorganisaties Inclusio, Buzz en SOL werken samen in de ‘Sterke Sociale Basis’, cursussen en trainingen die gericht zijn op het bevorderen van gezondheid, weerbaarheid en sociale contacten. Extra aandacht voor studenten en LHBTIQA+ personen, groepen die relatief vaak met eenzaamheid te maken hebben.
Om aandacht te blijven vragen voor het tegengaan van eenzaamheid organiseert de Gemeente Leiden samen met Incluzio op 15 mei ‘het Inspiratie Event Eenzaamheid’ voor professionals, vrijwilligers, ondernemers, ervaringsdeskundigen, beleidsmakers en anderen.
Woonomgeving
Wethouder Terpstra is behalve verantwoordelijk voor welzijn ook wethouder Bouwen & Wonen. Hij ziet een duidelijke rol voor huisvesting in het tegengaan van eenzaamheid.
“In de Lammenschansdriehoek worden voormalige studentenappartementen her bestemd met gemeenschappelijke ruimten waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten. En aan de Lammenschansweg, verrijst een wooncomplex speciaal voor 55-plussers uit de Burgemeesters- en Professorenwijk. Het heet toepasselijk ‘SAAM’. ”Het complex met gemeenschappelijke ruimten biedt huur- en koopwoningen voor buurtbewoners die ruime gezinswoningen achterlaten”. Op woensdag 7 mei wordt de eerste paal geslagen.
“De cijfers laten zien dat eenzaamheid in onze stad toeneemt,” besluit Terpstra. “Zeker voor minder mobiele stadgenoten moeten we extra zorgen. We moeten, meer dan ooit, leren om naar elkaar om te kijken.”
