In Leiden bundelen zorg- en welzijnsorganisaties hun krachten met de gemeente in het Mantelzorgakkoord 2025-2029. Dreigt er een zorginfarct door vergrijzing en personeelstekorten. Of ontstaan nieuwe kansen door veranderende leefstijl, gemeenschapszin en nieuwe woonvormen?
door Hans Schuurman
“Het doemscenario van een zorginfarct in de ouderenzorg?” “Dat zie ik heel anders”, zegt Erika van der Heijden voorzitter van de Leidse Vereniging van mantelzorgers (LVvM). Waarop baseert Van der Heijden haar optimistischer zienswijze?
Zorgvraag tsunami
“Het helpt echt niet elkaar met doemscenario’s in de put te praten”, vervolgt ze. “Beter is het om nu al te kijken wat je preventief en duurzaam kunt doen om dat te voorkomen”. De voorspellingen van de dubbele vergrijzing, dat in 2040 een kwart van onze bevolking 65 jaar of ouder is. En dat over 15 jaar ons land 2 miljoen inwoners telt van boven de 80, Die feiten liegen er niet om. Plus dat de komende 10 jaar alleen al in de thuiszorg zo’n 30% van de wijkverpleegkundigen met pensioen gaan. En de uitstroom van mbo en hbo-v naar die sector jaarlijks afneemt. Wordt de gestegen zorglast voor ouderen thuis dan nog sterker afgewenteld op hun naasten? Intramurale zorgvoorzieningen, zoals Verpleeghuizen, trekken ook steeds harder aan familie voor hand en spandiensten.
Leefstijl
“Mantelzorg raakt vrijwel alle beleidsterreinen van een gemeente”, aldus Van der Heijden. En zij vervolgt: “De nieuwe generatie ouderen is zelfstandiger en meer gewend de regie te nemen over hun leven”. “Zij willen bovendien minder afhankelijk zijn en oriënteren zich meer op zorgondersteuning voor elkaar en mét elkaar”. De volgende generatie ouderen omarmen een gezondere leefstijl door meer te bewegen, hun voeding waardoor zij vitaler zijn ook op gevorderde leeftijd.
Voorzorgcirkels
Hoewel de terugkeer naar ‘Verzorgingshuizen Nieuwe stijl’ regelmatig in de pers terugkeert. Weten ouderen dat het ingezette beleid om langer thuis te blijven wonen, onomkeerbaar is. Bovendien geniet dit ook hun voorkeur. Met dit als aanvaard gegeven ontstaan hier en daar zorgzame gemeenschappen en buurtinitiatieven die de zorgvraag onderling oplossen. Voorbeelden zijn het woonconcept Knarrenhof, zorgcoöperaties in flats en Voorzorgcirkels. Van die laatste zijn initiatieven in de Merenwijk, de Vogelwijk en in de Professoren- en Burgemeesterswijk. Voorwaarde voor het slagen van voorzorgcirkels is volgens Van der Heijden dat zij sterk verbonden zijn met het lokaal sociaal werk sterk. Informatie over Voorzorgcirkels: NLZVE
It’s encouraging to hear Erika van der Heijden taking a more optimistic view on the challenges of elder care; I found some interesting related research on https://seed3d.ai that explores similar shifts in community support.