De gemeente heeft bij hoge buitentemperaturen een zorgplicht voor haar inwoners, zoals bijvoorbeeld faciliteren van koelte plekken in versteende wijken. Die koelte plekken zijn echter voor de meest kwetsbare ouderen vaak fysiek lastig bereikbaar. Vaak eenzaam zitten deze bewoners in snikhete woonkamers. Ligt hier misschien een taak voor oplettende bewoners en leden van wijknetwerken?
door Hans Schuurman
Het hitteplan van Leiden is ontleend aan het Nationaal Hitteplan. Dit treedt in werking wanneer volgens de weersvoorspelling in Leiden vier dagen van minimaal 27 graden Celsius of hoger worden verwacht. Ouderen, met name 75-plussers, vormen de grootste risicogroep om ziek te worden van de hitte. Ook mensen met een chronische aandoening, eenzame mensen, (zeer) jonge kinderen en mensen met overgewicht lopen een verhoogd gezondheidsrisico.
Vaker warm
De meteorologische verwachting de komende jaren is dat hitteperiodes in Nederland vaker, langer en extremer worden. Juli en augustus zijn statistisch de maanden met de grootste kans op meerdere opeenvolgende dagen van 27°C of hoger in Leiden. Tijdens de warme dagen eind juni openden al veel welwillende zorg- en welzijnsorganisaties hun deuren. De gemeente Leiden werkt momenteel aan een koelteplekkenkaart met bibliotheken, wijkcentra, winkelcentra, overheidsgebouwen en locaties met watertappunten.
Bebouwingsdichtheid
De binnenstad van Leiden is vanwege haar smalle straten, veel steen, weinig groen en hoge bebouwingsdichtheid vaak meer dan vijf graden warmer dan de officiële temperatuur. Leiden Noord, De Kooi De Slaaghwijk en de Stevenshof worden eveneens gezien als wijken met verhoogde hittestress, de laatste vanwege haar compacte bebouwing. Kwetsbare ouderen worden het beste gekend door wijkverpleging, thuiszorg, mantelzorgers en buurtteams. In verschillende wijken ontstonden het laatste jaar informele groepjes, zogenaamde voorzorgcirkels, met een effectief klantbenaderingsplan voor zorg- en hulpverlening.
Voorzorgcirkels
Voorzorgcirkels zijn meestal geïnitieerd door de senioren van de wijkverenigingen. Het zijn groepjes van ongeveer tien actieve ouderen die de ouderen in de wijk kennen en desgewenst voor hen klaarstaan. Om hen de adviseren en helpen met koelte maatregelen in de woning, misschien boodschapjes of bij de apotheek langs te gaan.
